Sinema Televizyon Sendikası ile setlerde işçi sağlığı ve güvenliği üzerine konuştuk

Sinema Televizyon Sendikası ile setlerde işçi sağlığı ve güvenliği üzerine konuştuk

Kuruluş çalışmalarını, sendikal faaliyetlerini ve Sivil Düşün desteğiyle çıkardıkları Setlerde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Rehberi’ni,  Sinema, Reklam, Dizi ve TV Programı Çalışanları Sendikası ile konuştuk.

*Sinema, Reklam, Dizi ve TV Programı Çalışanları Sendikası’nın kuruluş amacını anlatır mısınız?

Sorunuza biraz uzun fakat kapsamlı bir cevap vermek isteriz. Biz kamera arkası çalışanları, farklı sektörlerde çalışan tüm insanlar gibi belirli bir ücret karşılığında emeğimizi işverenlere sunarak çalışan işçileriz. Sinema, Reklam, Dizi ve TV Programı Çalışanları Sendikası olarak sektörde, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki uyulması zorunlu olan önlemlerin setlerde alınmaması, yaşanan iş kazaları, çalışma koşullarının insani şartlarda olmaması, işverenlerin çalışanları 4A sigortalı yapmaması, çalışma saatlerinin uzunluğu, izin-dinlenme sürelerine dikkat edilmemesi, yemek molalarının düzensizliği, çalışanların ücretlerini düzenli olarak alamaması ve mobbing gibi birçok sorun bizi bir araya getirdi. Bu can yakıcı sorunlara karşı beraber mücadele etmeye karar verdik.

Şu anda 1500 üyesiyle sektörü temsil eden Sinema, Reklam, Dizi ve TV Programı Çalışanları Sendikası olarak amacımız, yukarıda en genel hatlarıyla değindiğimiz sektörel problemlere çözüm bulmak ve üretmektir.

*Sinema Reklam, Dizi ve TV Programı Çalışanları Sendikası olarak nasıl bir araya geldiniz?

Sürecin ilk adımı, 2013 yılında reklamda çalışan kamera asistanlarının bir araya gelip bir e-posta grubu kurması ile başladı. Daha sonra reklam yapımcılarından gelen görüşme talebi üzerine kamera asistanları, reji asistanları, ışık ve set gruplarını içeren Set Ekipleri Birliği kuruldu ve bu ekibin temsilcileri, reklam yapımcıları ile görüşmeye başladı.

Sürecin hızlanması ile 2013 yılında kurulan Kamera Asistanları Derneği’ni, Yönetmen Yardımcıları Derneği, Görüntü Yönetmenleri Derneği, Kostüm Sorumluları Derneği ve Prodüksiyon Çalışanları Derneği’nin kurulması izledi.

Set Ekipleri Birliği’in kurulması ve bu birliktelikler sayesinde, reklam setlerinde, öngörülenden daha hızlı bir şekilde kazanımlar elde edildi. Çalışma saatleri sınırlandırıldı, yemek ve dinlenme araları düzenlendi, bazı ekipler mesai almaya başladı. Reklamda yaşanan bu gelişmeler, bütün sektör için umut ışığı oldu; iş güvenliği ve mesleki yeterlilik konularının da sürece dahil edilmesi ile birlikte bir sendika oluşumu içinde yer alma fikri oluştu. Sinema, Reklam, Dizi ve TV Programı Çalışanları Sendikası, 2 Ocak 2015 tarihinde 10 kurucu üye ile birlikte 10.İş Kolu olan ‘Ticaret, Büro, Eğitim ve Güzel Sanatlar’ iş kolunda kurularak tüzel kişilik kazandı.

*Sendika kurulduktan sonra yaptığınız faaliyetler arasında neler var?

Sendika olarak reklam çalışma ilkelerinin yanı sıra sektörün tüm bileşenleri ile yapılan görüşmeler neticesinde “sinema çalışma ilkeleri” ve “dizi çalışma ilkeleri” belirlendi ve uygulanmaya başladı.

Belirlenen bu ilkeler, sektörde çalışma koşullarının düzenlenmesi açısından atılan en önemli adımlardan biri oldu. Bu bağlamda sektörde daha önce fiilen alınması mümkün olmayan ihbar tazminatını birçok üyemiz sendika çatısı altında örgütlendikten sonra almaya başladı.

22 Ocak 2015 tarihinde gerçekleştirilen Tehlike Sınıfı Komisyonu toplantısında, Oyuncular Sendikası’nın da girişimleri ile çalıştığımız setler nihayet “az tehlikeli” sınıftan “tehlikeli” sınıfa alındı.

Sinema Televizyon Sendikası olarak, 10.06.2016 tarihinde Mesleki Yeterlilik Kurumu ile sektörümüze ilişkin öncelikle “8” mesleğin standardını yapmak için protokol imzaladık. Bu protokol gereği set çalışanlarının meslek tanımlarını yapmaya başladık. Tamamlanan birimler; Birinci Reji Asistanı, İkinci Reji Asistanı, Üçüncü Reji Asistanı (Devamlılık Asistanı), Dördüncü Reji asistanı (Time Code Asistanı),  Reji Koordinasyon’dur. Çalışmaları devam eden meslek tanımları Sanat Yönetmeni, Kostüm Tasarımcısı, Kostüm Asistanı’dır. Diğer birimlerin meslek tanımlamaları sırasıyla yapılacaktır, ilgili birimler meslek tanımı ön çalışmalarını yürütmeye devam ediyorlar.

*Yararlandığınız Sivil Düşün desteğini kısaca anlatır mısınız?

‘’Önce can güvenliği’’ diyerek çıktığımız bu yolda bizleri yönlendirecek bir kılavuzun eksikliğinin farkındaydık. Setlere yönelik bir kılavuzun hazırlanması için çalışmalarımıza başladık. Bu kılavuzla, hepimizin setlerde mesleklerimizi icra ederken karşılaşabileceğimiz tehlikeler ve tehlikeler karşısında haklarımızın bilinmesi, önlemlerin önceden alınmasının sağlanması amaçlandı. Kılavuz çalışmasında setlerde bulunan her departman için önce genel riskler tespit edildi, sonrasında departmanlara özel riskler belirlendi. Bu kapsamda Sinema Televizyon Sendikası olarak, setlerde çalışanların sağlığı ve güvenliği konusunda farkındalığı arttırmak, iş kazalarının önlenmesi ve meslek hastalıklarına yakalanma riskine karşı alınması gereken en temel önlemleri de ortaya koymak için Oyuncular Sendikası ve Sinema Emekçileri Sendikası ile beraber hazırladığımız, Sivil Düşün’ün de desteklemiş olduğu “Kamera Önünde ve Arkasında Çalışanlar İçin – Setlerde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Rehberi” kitabımızı çıkardık.

*Hazırlamış olduğunuz “Setlerde İşçi Sağlığı ve Güvenliği Rehberi”ni nasıl yaygınlaştırdınız?

Rehberin yaygınlaştırılması üç aşamalı olarak planlandı. Buna göre rehberi ilk olarak bir tanıtım toplantısı ile sektör içi meslek örgütleri, İSİG ile ilgili çalışmalar yapan sivil toplum örgütleri, siyasetçiler ve basın mensuplarına tanıttık. Bu çalışmayı yapma amacımızı, bu çalışmanın sektör için bir ilk olduğunu ve sürekli olarak hep birlikte ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilmesi gerektiğini vurguladık. İkinci olarak da rehberi her üç sendika hem genel merkez ofislerinden hem de setlerde üyelerine dağıttı. Üçüncü olarak da bu rehberi okumak isteyen herkesin erişebilmesi için e-book olarak web sitemizde yayınladık.

*Set çalışanlarından rehber ile ilgili geri bildirim oldu mu? Sağlık ve güvenlik konularında farkındalığı artırmaya katkısı olduğunu düşünüyor musunuz?

Rehber üyelere ve setlere ulaştıkça geri bildirimler aldık bunun da yaptığımız çalışmanın ölçülebilirliği açısından önemli olduğunu düşünüyoruz. Rehberin özellikle gizli tehlikelerle dolu setlere farklı ve hatta daha dikkatli gözlerle baktıklarını ifade eden üyelerimiz oldu. Risklerin azaltılması için alınması gereken önemlerle ilgili bölümler de genel olarak olumlu dönüş aldı. Çevresel etkenler, iş yetiştirme baskısı, yorgunluk gibi faktörler ve sürekli değişen set ortamı, çalışanlar olarak tehlikeler ve risklere hep açık olduğumuz anlamına geliyor. Bu rehberin bu anlamda farkındalık yaratmaya katkısı olduğuna inanıyoruz.

*Sivil Düşün’ün sendikanızın görünürlüğünüze katkısı oldu mu?

Kesinlikle oldu. Sendika üyelerinin yanı sıra üye olmayan sektör çalışanları da rehber aracılığı ile sendika ile temasa geçerek bu alanda yapılan çalışmalarla ilgili bilgi alıyorlar. Bu çalışmanın Sivil Düşün tarafından desteklenmesi ile çok daha fazla kişiye rehberi ulaştırma fırsatımız oldu. Özellikle çalışma yaşamı ile ilgili araştırmalar yapan üniversite öğrencileri ve akademisyenler ve bu alanda çalışan basın mensupları rehberden faydalanmak ve görüşlerimizi almak için bizimle iletişime geçiyorlar.

 *Son olarak, sizin aktivizm tanımınız nedir?

Sendikal anlamda #BenceAktivizm çalışan aleyhine iyice bozulmuş olan çalışan-işveren ilişkilerinin, çalışan için – çalışan tarafından, sorumluluğunu alarak, yeniden düzenlenme çabası ve isteğinin yaratılması sürecinin katalizatörü rolünü üstlenmektir. Bunu evrensel insan hakları, uluslararası anlaşmalar ve ülke anayasasının çerçevesinde kalarak yapmaya çalışmaktayız.

Kamera önünde ve arkasında çalışanlara yönelik olarak Oyuncular Sendikası, Sinema Emekçileri Sendikası ve Sinema Televizyon Sendikası tarafından hazırlanan “Setlerde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Rehberi” için buraya tıklayınız.